Zbuntowana Magdalena Planknar z rodu właściciela Wodzisławia

OPRAC.:
Arek Biernat
Arek Biernat
Magdalena Planknar (1558 - ?) Muzeum w Wodzisławiu Śl.
Jeżeli ktoś z Państwa, miał w 2017 roku możliwość odwiedzenia wystawy w Muzeum pt. „Poczet zasłużonych Wodzisławian” na pewno zwrócił uwagę, jak mało było na niej portretów kobiet. Czy to jednak oznacza, że w historii naszego miasta nie było nigdy żadnej silnej i intrygującej pani? Nic bardziej błędnego.

Dzięki pracownikom Muzeum w Wodzisławiu Śl. przedstawiamy Państwu zbuntowaną Magdalenę Planknar.

Urodziła się na zamku wodzisławskim w 1558 roku, już po śmierci swojego ojca Jerzego Planknara. Jej dzieciństwo upłynęło pośród rodzinnych waśni - wuj małej Magdaleny Jan (właściciel Wodzisławia) bynajmniej nie kwapił się z przekazaniem należnego majątku ani wdowie po bracie Katarzynie, ani małej bratanicy. Sprawa trafiła do sądu i ciągnęła się latami, podczas gdy matka i córka biedowały. Wybawieniem z trudnej sytuacji wydawało się bogate małżeństwo.

I tak 6 lutego 1575 roku niespełna 17-letnia Planknarówna poślubiła 25 lat starszego Jakuba Sporweina z Lublińca. Co ciekawe, ślub odbył się bez zgody zarówno wuja, jak i matki panny młodej, co w owych czasach było ewenementem. Początkowo młoda para zamieszkała w Lublińcu, jednak w 1576 roku, już po śmierci Katarzyny, przenieśli się na zamek wodzisławski. Bardzo to nie w smak było wujowi Janowi, człowiekowi nie tylko jak widać pazernemu, ale i konfliktowemu. Zaczęły się kolejne lata sądowych utarczek.

W 1583 r. Jakub Sporwein umarł w Krakowie. Magdalena oświadczyła wówczas, ze nie zamierza spłacać długów męża. Nie zamierzała zresztą nosić długo żałoby i już 5 listopada 1584 r. poślubiła Adama Oderskiego z Lidéžova. Panna młoda miał wówczas 26 lat, jej wybranek było rok młodszy. Już wkrótce na świat przyszło ich pierwsze dziecko - syn Wilhelm, który jednak nie dożył roku. Samo małżeństwo nie okazało się zresztą udane, Planknarówna jak lwica broniła swojego majątku przed Adamem. Do tego dochodziły ciągle procesy z wujem Janem Planknarem, które ciągnęły się latami i przebiegały bardzo burzliwie. Ani jedna, ani druga strona nie chciała odpuścić.

W 1591 roku Jan sprzedał majątek w czeskim Vikštejnie Janowi Bravantskiemu z Chobrzan. Magdalena od lat usiłowała wywalczyć tę posiadłość dla siebie, a kiedy zawiodły metody prawne, użyła podstępu. Wysłała mianowicie do Vikštejnu swego zaufanego człowieka, który miał wywołać bunt przeciw nowemu właścicielowi. Tu jednak los postanowił zabawić się z upartą szlachcianką. Poznała syna Jana Bravantskiego - Mikołaja i zakochała w nim bez pamięci. Już wkrótce o ich związku mówiono ze zgrozą na całym Śląsku. Mikołaj zostawił dla Magdaleny żonę i siedmioro dzieci, ona bez żalu porzuciła Adama Oderskiego. On katolik, ona ewangeliczka, to nie mogło się udać. Zaczęły się lata konfliktów z Oderskim. Okazało się przy tym, ze Mikołaj jest człowiekiem okrutnym i porywczym. Na skutek kolejnych incydentów i procesów został wyjęty spod prawa i na czele bandy rabusiów zaczął napadać na podróżnych. W końcu doszło do tego, że na przyprowadzenie Mikołaja i Magdaleny żywych lub martwych sąd wyznaczył specjalną nagrodę w oszałamiającej wysokości 700 talarów!

W międzyczasie Adam Oderski, najwyraźniej zdesperowany, wraz ze swymi pomocnikami przebranymi w karnawałowe stroje i maski wtargnął do prywatnego domu Magdaleny w Opawie, próbując zmusić ją do powrotu. Gdy niepokorna kobieta broniła swego dobytku, Adam zaatakował ją ze strzelby, zarzucając jej wstyd i upokorzenie, jakiego doznał. Magdalena salwowała się ucieczką do Bodzanowic koło Olesna. Adam ruszył za nią , angażując w poszukiwania 60 osób i 40 koni. Jednak kosztowna wyprawa zakończyła się fiaskiem.

Mikołaj i Magdalena znaleźli się w ciężkiej sytuacji. Kiedy część wspólników Mikołaja trafiła do więzienia, zakochani uciekli do Polski, zostawiając dzieci. W sprawę interweniował sam cesarz Rudolf II, w 1600 r. ogłaszając Magdalenę „bezecną i martwą” dla świata. Co stało się dalej? Nie wiadomo, wojownicza Magdalena i jej ukochany zbójca znikają bowiem z kart historii.

Jeśli zainteresowała Państwa ta opowieść, to dokładniej o Magdalenie i jej rodzinie można przeczytać w książce pt. „Zamek wodzisławski i jego właściciele”, której autorami są Mirosław Furmanek i Sławomir Kulpa. Powyższy tekst opracowali pracownicy Muzeum w Wodzisławiu Śl.

Dawny zamek

Magdalena Planknar urodziła się na dawnym zamku w Wodzisławiu Śl. Dziś na jego miejscu stoi Pałac Dietrichsteinów. Pierwszy zamek wodzisławski okres swej świetności miał w XVI wieku (kiedy urodziła się tam Magdalena). W tym czasie składał się z bramy, zbrojowni i budynku głównego z komnatami, sypialniami, kancelarią i pomieszczeniem reprezentacyjnym.

Budynek zamku był wielokondygnacyjny. Wokół niego znajdowały się ponadto kuchnia, dwie stajnie, drewutnia oraz kuźnia. Całość otoczona była fosą nad którą przebiegał most. W 1602 r. zamek kupił węgierski szlachcic Jerzy Plawecki (Horváth-Palocsay), właściciel Plawca i Niedzicy. W XVII wieku wokół Wodzisławia toczyły się działania wojenne związane z wojną trzydziestoletnią. W wyniku tych działań zamek wodzisławski został w 1648 r. zburzony przez Szwedów.

Dziś na jego miejscu stoi Pałac Dietrichsteinów z XVIII wieku.

Litwa, Łotwa i Estonia przywraca obostrzenia

Wideo

Materiał oryginalny: Zbuntowana Magdalena Planknar z rodu właściciela Wodzisławia - Wodzisław Śląski Nasze Miasto

Komentarze

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Dodaj ogłoszenie

Wykryliśmy, że nadal blokujesz reklamy...

To dzięki reklamom możemy dostarczyć dla Ciebie wartościowe informacje. Jeśli cenisz naszą pracę, prosimy, odblokuj reklamy na naszej stronie.

Dziękujemy za Twoje wsparcie!

Jasne, chcę odblokować
Przycisk nie działa ?
1.
W prawym górnym rogu przegladarki znajdź i kliknij ikonkę AdBlock. Z otwartego menu wybierz opcję "Wstrzymaj blokowanie na stronach w tej domenie".
krok 1
2.
Pojawi się okienko AdBlock. Przesuń suwak maksymalnie w prawą stronę, a nastepnie kliknij "Wyklucz".
krok 2
3.
Gotowe! Zielona ikonka informuje, że reklamy na stronie zostały odblokowane.
krok 3